Gaziantep Üniversitesi (GAÜN) Teknopark bünyesinde faaliyet gösteren firma tarafından, güneş enerjisi santrallerindeki (GES) arızaları önceden tespit ederek bakım süreçlerinin daha etkin yürütülmesini sağlayan yapay zekâ destekli erken uyarı sistemi geliştirildi.
GAÜN Teknopark’ın teknoloji geliştirme ve Ar-Ge ekosistemi içerisinde çalışmalarını sürdüren, GAÜN Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve GAÜN Enerji Yönetim Merkezi Müdürü Prof. Dr. Adem Atmaca tarafından kurulan firma, yaklaşık iki yıllık çalışma sonucunda güneş enerjisi santrallerine yönelik yapay zekâ tabanlı karar destek sistemi geliştirdi.
Enerji üretim kayıplarını azaltmayı, bakım maliyetlerini düşürmeyi ve santral verimliliğini artırmayı amaçlayan proje; bilimsel kalite, yenilikçilik, uygulanabilirlik ve etki potansiyeli bakımından başarılı bulunarak Avrupa Birliği Horizon Europe Programı kapsamında “Seal of Excellence” kalite etiketi almaya hak kazandı.
Prof. Dr. Adem Atmaca, Avrupa ve Türkiye’de güneş enerjisi santrallerinin hızla yaygınlaşmasıyla birlikte santrallerde verimlilik ve arıza yönetiminin daha önemli hale geldiğini belirtti.
Santral işletmecilerinin üretimde yaşanan verim kayıplarının nedenlerini belirlemekte güçlük yaşayabildiğini ifade eden Atmaca, bu soruna çözüm üretmek amacıyla yapay zekâ tabanlı bir karar destek sistemi geliştirdiklerini söyledi.
Atmaca, “Şirketlerin GES’lerle ilgili verimlilikten yeterince haberdar olmadığını ve yaşanan problemlerin kaynağını belirlemekte zorlandıklarını gördük. Bunun üzerine hataları önceden tespit ederek hızlı müdahaleye imkân sağlayacak yapay zekâ destekli bir çalışma başlattık. Geliştirdiğimiz algoritma, arızayı tahmin ediyor ve olası nedenlerini önem sırasına göre kullanıcıya sunuyor.” dedi.
VERİLER YAPAY ZEKÂYLA ANALİZ EDİLİYOR
Güneş enerjisi santrallerinde sık karşılaşılan beş temel arıza türünün tespitine odaklanan sistem; voltaj, akım, güneşlenme süresi ve enerji üretim profili başta olmak üzere çok sayıda veriyi eş zamanlı olarak analiz ediyor.
Sistem sayesinde normal şartlarda fark edilmesi haftalar sürebilecek sorunların çok daha kısa sürede tespit edilebildiğini belirten Atmaca, erken uyarı mekanizmasının bakım ve müdahale süreçlerini hızlandırarak enerji üretimindeki kayıpların azaltılmasına ve santral performansının artırılmasına katkı sunduğunu ifade etti. GAÜN Teknopark bünyesinde geliştirilen ve uluslararası kalite etiketiyle değerlendirilen sistemin, güneş enerjisi sektöründe yapay zekâ temelli yerli teknolojilerin kullanımının yaygınlaşmasına ve enerji santrallerinin daha verimli işletilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
